Wegenbelasting berekenen: gewicht, brandstof en provincie

  • Gids
  • 4 de september de 2026
  • (0)

Auto & belasting — bijgewerkt aug. 2026

Wegenbelasting — officieel motorrijtuigenbelasting — hangt af van drie dingen: het gewicht van je auto, het brandstoftype en de provincie waar je woont. Dat laatste verrast mensen het meest: voor exact dezelfde auto betaal je in de ene provincie tientallen euro’s per kwartaal meer dan in de andere.

In het kort

· Drie factoren: gewicht, brandstof en provinciale opcenten.
· Je betaalt per kwartaal.
· Nieuw in 2026: elektrische en waterstofauto’s betalen 70% van het benzinetarief. De volledige vrijstelling is vervallen.
· Diesel: brandstoftoeslag van ongeveer 170 tot 220 euro per kwartaal extra.
· Sinds 1 juli 2026 rekent de Belastingdienst met ‘massa rijklaar’ — 100 kilo meer, maar hetzelfde bedrag.

Hoe de berekening werkt

De motorrijtuigenbelasting is opgebouwd uit een rijksdeel en een provinciaal deel. Het rijksdeel hangt af van het gewicht van je auto en van het brandstoftype. Daar bovenop komen de provinciale opcenten: een percentage dat elke provincie zelf vaststelt.

Je betaalt per kwartaal, automatisch geïnd op basis van je kenteken. Er is geen aangifte en geen keuze: zolang een voertuig op jouw naam staat, loopt de heffing door — ook als de auto stilstaat. Dat laatste is de reden dat een tweede auto die je nauwelijks gebruikt verrassend duur uitpakt.

Gewicht: de grootste factor

Het gewicht bepaalt in welke tariefschijf je valt, en dat is veruit de zwaarste factor in de berekening. Elke honderd kilo extra kost geld, elk kwartaal opnieuw, zolang je de auto hebt.

De wijziging van 1 juli 2026

· Tot 1 juli werd gerekend met de massa ledig voertuig.
· Sinds 1 juli met de massa rijklaar: dat is 100 kilo meer, omdat bestuurder en een volle tank worden meegerekend.
· Je betaalt hetzelfde bedrag: de tariefschijven zijn meeverschoven. Het is een administratieve harmonisatie, geen verkapte verhoging.
· Wel handig om te weten als je een online rekentool gebruikt die nog met het oude gewicht werkt.

Praktisch: dit is het argument dat bij de aanschaf van een auto zelden wordt meegewogen. Een zwaardere auto kost niet alleen meer brandstof, maar ook structureel meer belasting — en dat loopt over de jaren op tot een bedrag dat vergelijkbaar is met een flinke onderhoudspost.

Brandstof: waarom diesel zoveel duurder is

BrandstofHoe het uitpakt
BenzineHet basistarief
DieselBasistarief plus brandstoftoeslag: in 2026 ongeveer 170 tot 220 euro per kwartaal extra
LPGEigen toeslag, afhankelijk van de installatie
Elektrisch en waterstof70% van het benzinetarief sinds 2026

Die dieseltoeslag is de reden dat een diesel pas rendeert bij veel kilometers. Op jaarbasis praat je over 680 tot 880 euro extra, alleen aan wegenbelasting. Wie 10.000 kilometer per jaar rijdt, verdient dat met een lager verbruik zelden terug.

Provincie: het verschil dat niemand verwacht

Elke provincie stelt zelf haar opcenten vast, en die verschillen aanzienlijk. Twee identieke auto’s, dezelfde eigenaar, andere woonplaats: ander bedrag. Verhuis je naar een andere provincie, dan verandert je wegenbelasting mee — zonder dat er iets aan je auto is veranderd.

Dit is geen bedrag waar je iets aan kunt doen, maar het is wel goed om te weten waar het verschil vandaan komt als je je bedrag vergelijkt met dat van iemand anders. Voor het exacte tarief van jouw provincie is de rekenhulp van de Belastingdienst de enige betrouwbare bron: die rekent met je kenteken en je postcode.

Wat er in 2026 veranderde voor elektrische auto’s

Dit is de grootste verandering van dit jaar en de reden dat veel EV-rijders opeens een hogere aanslag kregen. Sinds 2026 betalen volledig elektrische en waterstofauto’s 70% van het reguliere benzinetarief. De eerdere volledige vrijstelling bestaat niet meer.

Waarom dat harder aankomt dan 70% klinkt

· Elektrische auto’s zijn door hun accupakket zwaarder dan een vergelijkbare benzineauto. En het gewicht bepaalt het tarief.
· 70% van een hoger gewichtstarief kan dus in de buurt komen van wat een lichtere benzineauto betaalt.
· Wie een EV kocht toen die nog volledig vrijgesteld was, ziet de post van nul naar honderden euro’s per jaar gaan.

Voor wie nu een EV overweegt: neem deze post mee in je totale kostenplaatje, naast de bijtelling als het een auto van de zaak is. De fiscale voordelen van elektrisch rijden worden stapsgewijs afgebouwd, en 2026 is daar een duidelijke stap in.

Wanneer betaal je geen of minder wegenbelasting?

Er zijn een paar situaties waarin de heffing lager uitvalt of helemaal wegvalt. Ze zijn beperkt, maar wie eronder valt scheelt het echt geld.

SituatieWat er geldt
SchorsingZet je de auto stil en schors je het kenteken, dan betaal je geen wegenbelasting. De auto mag dan niet op de openbare weg staan of rijden
OldtimersVoor voertuigen boven een bepaalde leeftijd geldt een gunstige regeling, met voorwaarden over gebruik in de wintermaanden
Bestelauto ondernemerOnder voorwaarden een lager tarief voor ondernemers
Kwarttarief kampeerautoVoor campers geldt onder voorwaarden een kwart van het tarief

Schorsen: wanneer het loont

· Alleen bij een auto die je maanden niet gebruikt. Voor een paar weken wegen de administratiekosten er niet tegenop.
· Tijdens de schorsing mag de auto niet op de openbare weg staan. Een parkeerplaats voor de deur telt als openbare weg.
· Je verzekering kun je in die periode vaak ook aanpassen — vraag het na, dat is de tweede besparing.

Kun je er iets aan doen?

Weinig, en dat is eerlijker dan doen alsof er trucs bestaan. De drie knoppen zijn:

Stap 1

Een lichtere auto rijden

De meest directe knop. Honderd kilo minder scheelt structureel, elk kwartaal.

Stap 2

Een ander brandstoftype kiezen

Vooral: geen diesel als je weinig kilometers maakt. De toeslag verdien je dan niet terug.

Stap 3

Een tweede voertuig afmelden

Zolang een auto op je naam staat, loopt de heffing door — ook als hij stilstaat. Een schorsing kan uitkomst bieden bij een auto die je maanden niet gebruikt.

Stap 4

Je verzekering apart bekijken

Aan de belasting valt niets te doen, aan je autoverzekering wel. Dat is meestal de grotere post van de twee.

Affiliate

Aan de wegenbelasting valt niets te doen, aan je verzekering wel

De premies voor precies dezelfde dekking lopen sterk uiteen. Geld.nl vergelijkt de actuele autoverzekeringen.

Autoverzekeringen vergelijken

Vanaf wanneer betaal je, en tot wanneer?

De heffing hangt aan het kenteken, niet aan het gebruik. Zodra een voertuig op jouw naam staat, loopt de belasting — en dat is precies waar het bij aan- en verkoop misgaat.

MomentWat er gebeurt
Je koopt een autoDe heffing begint op de dag van tenaamstelling
Je verkooptDie stopt op de dag dat het kenteken op naam van de koper komt — niet op de dag dat je de auto meegeeft
Je exporteert of slooptStopt bij de officiële afmelding bij de RDW
Je schorst het kentekenStopt tijdens de schorsing; de auto mag dan niet op de openbare weg

De fout die geld kost bij verkoop

· Geef de auto nooit mee zonder de tenaamstelling meteen over te zetten. Doe je dat wel, dan blijft de wegenbelasting doorlopen op jouw naam — en eventuele boetes ook.
· Vraag altijd om het vrijwaringsbewijs. Dat is je bewijs dat het voertuig niet meer op jouw naam staat.
· Bij verkoop aan een handelaar gaat het via het handelaarsregister; ook dan hoor je een vrijwaring te krijgen.

Te veel betaalde wegenbelasting krijg je terug als de tenaamstelling eindigt, maar je krijgt niets terug voor de periode waarin de auto ten onrechte op jouw naam stond.

Veelgestelde vragen

Hoe wordt de wegenbelasting berekend?

Op basis van drie dingen: het gewicht van je auto, het brandstoftype en de provincie waar je woont. Je betaalt per kwartaal. Het gewicht is de grootste factor.

Betalen elektrische auto’s nu ook wegenbelasting?

Ja. Sinds 2026 betalen volledig elektrische en waterstofauto’s 70% van het reguliere benzinetarief. De eerdere volledige vrijstelling is vervallen — dat is de grootste verandering van dit jaar.

Waarom betaalt mijn buurman minder voor dezelfde auto?

Waarschijnlijk woont hij in een andere provincie. De provinciale opcenten verschillen, en dat verschil kan oplopen tot tientallen euro’s per kwartaal voor een identieke auto.

Wat is er op 1 juli 2026 veranderd aan het gewicht?

De berekening gaat sindsdien uit van de ‘massa rijklaar’ in plaats van de ‘massa ledig voertuig’. Dat is 100 kilo meer, maar je betaalt hetzelfde bedrag: de tarieven zijn meeverschoven.

Betaalt een diesel meer?

Fors meer. Op het gewichtstarief komt een brandstoftoeslag, die in 2026 oploopt tot ongeveer 170 tot 220 euro per kwartaal extra.

Kan ik de wegenbelasting verlagen?

Alleen door een lichtere auto te rijden, een ander brandstoftype te kiezen of te verhuizen naar een provincie met lagere opcenten. Aan het tarief zelf valt niets te onderhandelen.

Bronnen

  • Belastingdienst — rekenhulp motorrijtuigenbelasting (rekent met kenteken en postcode)
  • Rijksoverheid — motorrijtuigenbelasting en de tarieven per 2026
  • Je provincie — de hoogte van de provinciale opcenten

Stratex Lab is geen belastingadviseur. Dit artikel is algemene informatie op basis van openbare bronnen, bijgewerkt op 10 augustus 2026. Tarieven veranderen per jaar en per provincie; controleer je eigen bedrag bij de Belastingdienst. Artikelen op deze site kunnen affiliate-links bevatten.


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *