Erven & schenken — bijgewerkt aug. 2026
Een partner erft in 2026 tot 828.035 euro belastingvrij, een kind tot 26.230 euro. Dat verschil van een factor dertig verklaart waarom erfbelasting voor de meeste partners geen thema is en voor kinderen wel. Hier staan alle vrijstellingen en tarieven, met een rekenvoorbeeld.
In het kort
In dit artikel
De vrijstellingen van 2026
Je betaalt pas erfbelasting over wat je erft boven je vrijstelling. Die vrijstelling hangt volledig af van je relatie tot de overledene:
| Wie erft | Vrijstelling 2026 |
|---|---|
| Partner (echtgenoot of geregistreerd partner) | € 828.035 |
| Kind | € 26.230 |
| Kleinkind | € 26.230 |
| Kind met een beperking | € 78.671 |
| Ouder | € 62.110 |
| Achterkleinkind | € 2.769 |
| Overige erfgenamen (broer, zus, vriend) | € 2.769 |
De sprong tussen partner en kind is het getal dat je moet onthouden. Een partner erft in de praktijk vrijwel altijd belastingvrij; een kind komt er bij een gemiddelde woning al snel overheen. Let op één addertje bij partners: een pensioenaanspraak kan de vrijstelling verlagen, soms fors.
De tarieven
| Wie erft | Over de eerste € 158.669 boven de vrijstelling | Over het meerdere |
|---|---|---|
| Partner en kinderen | 10% | 20% |
| Kleinkinderen | 18% | 36% |
| Overige erfgenamen | 30% | 40% |
De les die daaruit volgt is niet subtiel: wie je nalaat aan bepaalt hoeveel er overblijft. Hetzelfde bedrag aan een vriend nalaten kost drie keer zoveel belasting als aan een kind. Wie een goed doel of een verre bekende wil bedenken, doet er goed aan dat met een notaris door te rekenen.
Een rekenvoorbeeld
Een kind erft 200.000 euro. Zo ziet de berekening eruit:
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| Erfenis | — | € 200.000 |
| Vrijstelling kind | — | − € 26.230 |
| Belastbaar | 200.000 − 26.230 | € 173.770 |
| Eerste schijf | 158.669 × 10% | € 15.867 |
| Tweede schijf | (173.770 − 158.669) × 20% | € 3.020 |
| Totaal erfbelasting | — | ca. € 18.887 |
| Netto over | 200.000 − 18.887 | ca. € 181.113 |
Effectief is dat ruim 9% van de erfenis. Erfde datzelfde bedrag een vriend in plaats van een kind, dan loopt de rekening op naar tienduizenden euro’s meer, omdat de vrijstelling vrijwel nihil is en het tarief begint bij 30%.
Erf je een woning?
Voor een woning wordt in beginsel uitgegaan van de WOZ-waarde, niet van wat het huis bij verkoop zou opbrengen. Dat kan in jouw voordeel of nadeel uitpakken, afhankelijk van hoe de WOZ zich verhoudt tot de markt.
Een hypotheek op de woning is een schuld van de nalatenschap en gaat er dus af. Wat overblijft is het saldo waarover geërfd wordt. Blijft de woning in de familie en moet er erfbelasting worden betaald terwijl er geen contanten zijn, dan ontstaat het klassieke probleem: belasting verschuldigd over vermogen dat vastzit in stenen. Daar tijdig over nadenken is precies waarom een testament ertoe doet — zie wanneer een testament nodig is.
Als er belasting verschuldigd is maar geen geld
Dit is het scenario dat nalatenschappen het vaakst laat vastlopen, en het heeft niets met de tarieven te maken. Je erft een huis ter waarde van vier ton, je bent een aanslag erfbelasting verschuldigd, en er staat nauwelijks geld op de rekening. De belasting moet betaald, het vermogen zit in stenen.
| Route | Wat het inhoudt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Betalingsregeling aanvragen | De Belastingdienst kent uitstel- en betalingsregelingen voor erfbelasting | Er loopt belastingrente over uitgestelde bedragen |
| De woning verkopen | Uit de opbrengst betaal je de aanslag | Verkopen onder tijdsdruk levert zelden de beste prijs op |
| Een van de erfgenamen koopt de anderen uit | Die financiert het en de rest wordt uitbetaald | Vraagt om een taxatie en om goede afspraken tussen erfgenamen |
| Voorschot uit de nalatenschap | Als er wel liquide middelen zijn | Alleen na overleg met alle erfgenamen |
De les is vooral preventief: wie vermogen heeft dat grotendeels vastzit in onroerend goed, doet er goed aan bij leven na te denken over hoe de erfbelasting straks betaald wordt. Dat is een van de concrete redenen om een testament te laten opstellen — zie wanneer een testament nodig is.
Aangifte en termijnen
Wat je moet weten over de termijn
Wat je vooraf kunt doen
Erfbelasting voorkomen kan zelden, beperken vaak wel — maar alleen als je erover nadenkt terwijl er nog tijd is. De twee hoofdroutes:
Stap 1
Schenken tijdens je leven
Elk jaar mag je binnen de vrijstellingen belastingvrij schenken. Over vele jaren telt dat aan. Hoe dat werkt staat in schenkbelasting.
Stap 2
Je testament goed inrichten
Wie erft, in welke verhouding en onder welke voorwaarden bepaalt de uitkomst sterk. Een notaris rekent dat door voor jouw situatie.
Stap 3
Rekening houden met liquiditeit
Zit het vermogen vast in een woning, dan moet er geld zijn om de belasting te betalen. Dat is een van de vaakst vergeten punten.
Stap 4
Denk aan de generatiesprong
Nalaten aan kleinkinderen kent een eigen vrijstelling en een eigen tarief. Of dat gunstig uitpakt hangt af van de bedragen — laat het narekenen.
Samengestelde gezinnen en stiefkinderen
Het erfrecht gaat uit van een gezinsvorm die steeds minder mensen hebben. Bij een samengesteld gezin loopt het regelmatig anders dan iedereen aanneemt — en dat merk je pas als het te laat is om het te regelen.
| Relatie | Erft automatisch? | Fiscale positie |
|---|---|---|
| Eigen kind | Ja | Vrijstelling 26.230 euro, tarief 10/20% |
| Stiefkind | Nee, niet zonder testament | Wordt fiscaal wél als kind behandeld als je met de ouder getrouwd bent of geregistreerd partner |
| Pleegkind | Nee | Onder voorwaarden gelijkgesteld met een eigen kind |
| Samenwonende partner zonder contract | Nee | Zonder testament erft die niets, en zonder aan de voorwaarden te voldoen geldt de partnervrijstelling niet |
De combinatie in de tweede rij is opmerkelijk: een stiefkind erft niet automatisch, maar wordt als het wél erft fiscaal behandeld als een eigen kind. Je moet het dus zelf regelen in een testament, en dan is de belastingdruk gunstig.
Wat je hieruit moet meenemen
Veelgestelde vragen
Hoeveel erfbelasting betaal ik?
Dat hangt af van je relatie tot de overledene en van het bedrag. Een partner is vrijgesteld tot 828.035 euro, een kind tot 26.230 euro. Boven de vrijstelling betaalt een partner of kind 10% over de eerste 158.669 euro en 20% over het meerdere.
Betaalt mijn partner erfbelasting?
In de praktijk vaak niet: de vrijstelling van 828.035 euro is zo hoog dat de meeste nalatenschappen eronder blijven. Let wel op dat een pensioenaanspraak de vrijstelling van een partner kan verlagen.
Wanneer moet de aangifte binnen zijn?
In beginsel binnen acht maanden na het overlijden. Lukt dat niet, vraag dan op tijd uitstel aan — te laat indienen kan een boete opleveren, en over te late betaling loopt rente.
Erf ik een huis: waarover betaal ik dan?
Over de waarde van de woning. Voor een woning wordt in beginsel uitgegaan van de WOZ-waarde. Zit er een hypotheek op, dan gaat die schuld van de nalatenschap af.
Kan ik erfbelasting voorkomen?
Voorkomen zelden, beperken vaak wel — vooral door tijdens je leven te schenken binnen de jaarlijkse vrijstellingen, en door je testament goed in te richten. Dat is werk voor een notaris, niet voor een tip van internet.
Wat als ik de erfenis niet wil?
Je kunt verwerpen, en dan erf je niets — ook geen schulden. Je kunt ook beneficiair aanvaarden: dan aanvaard je alleen als er per saldo iets overblijft. Zit er mogelijk een schuld in, doe dan niets voordat je dit hebt uitgezocht.
Bronnen
- Belastingdienst — fiscale gegevens erf- en schenkbelasting 2026
- Rijksoverheid — erven en schenken
- Successiewet 1956, artikel 24 — tarieven
- Je notaris, voor je eigen situatie
Stratex Lab is geen notaris, fiscalist of financieel adviseur. Dit artikel is algemene informatie op basis van openbare bronnen, bijgewerkt op 10 augustus 2026. Bedragen en tarieven worden jaarlijks aangepast; controleer ze bij de Belastingdienst of bij een notaris voordat je iets regelt. Artikelen op deze site kunnen affiliate-links bevatten. Dat kost jou niets extra en heeft geen invloed op wat we schrijven.
Geef een reactie